Merhaba Değerli Arkadaşlar…

Bu yazımda sizlere Linux çekirdeğini kullanan dağıtımlarda çokça kullanılan kurulum ( installation ) komutlarını anlatacağım. Linux işletim sistemi önceki yazılarımdan da bahsettiğim gibi windows a benzemez. Windows kullanıcıları programları pencere kullanarak kurarken linux kullanıcıları genelde komut satırını kullanarak programların kurulumlarını gerçekleştirirler. Linux kurulum komutlarını ve paket yöneticilerini iyi öğrenerek sıkıntı çekmeksizin programların kurulumlarını  ve paketlerin yönetimlerini gerçekleştirebilirsiniz.

6.Linux Kurulum Komutları

Linux işletim sistemi çekirdeğini kullanan Redhat,ubuntu,Oracle Linux,Debian,Mandriva gibi linux dağıtımları farklı farklı komutlarla kurulum ve paket yönetim işlemlerini gerçekleştirirler. Çokça bilinen linux kurulum komutları ve paket yönetim komutları aşağıdaki gibidir.

  • dpkg
  • rpm
  • yum
  • apt-get
  • urpmi

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

dpkg komutu: Bu komut Debian dağıtımına ait bir program veya paket yükleyici komutudur. Bu komut diğer kurulum komutlarına göre daha kolay olarak görülür. Bu komut ile Debian paketlerini yükleyebilir, kaldırabilir,güncelleyebilir ve konfigüre edebiliriz.

Bu komutların kullanım şekilleri aşağıdaki gibidir.

Belirtilen işlemlerin gerçekleştirilebilmesi için en yüksek erişim hakkına sahip olmak gerekiyor yani ROOT olmak lazım. Bunun için önceki yazılarımda da belirttiğim gibi sudo komutu kullanılır.

Paket Kurma Komutu

$ dpkg -i   PaketDosyası.deb

Paketleri Kullanarak Sistemimizi Güncelleme Komutu

$ dpkg -i   PaketDosyası.deb

Sistemdeki Paketleri Kaldırma Komutu

$ dpkg -r   PaketAdı

Sistemdeki Var olan Paketleri Listeleme Komutu

$ dpkg -l

Sistemdeki Paketin içinde Var olan Bir Dosyayı Silme Komutu

$ dpkg -L    PaketAdı

Henüz Kurulmamış Bir Paketin içindeki Dosyaları Listeleme Komutu

$ dpkg -c    PaketDosyası.dep

Kurulu Paket hakkındaki Bilgileri Gösterme Komutu

$ dpkg -p    PaketAdı

Henüz Kurulmamış bir Paketin bilgilerini kurulumdan Önce Listeleme Komutu

$ dpkg -l      paket_dosyası.dep

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

rpm komutu: Bu komut linux dağıtımlarından çok popüler olan Redhat dağıtımının bir kurulum komutudur. Açılımı ise Redhat Package Manager dir. Bu komutu kullanarak Redhat paketlerini yüklemek oldukça kolaydır. Rpm komutunun kullanımı dpkg komutunun kullanımına çok benzemektedir. rpm komutunun kullanımı için yine ROOT kullanıcısı olmak gerekiyor.

Bu komutun genel kullanım şekilleri aşağıdaki gibidir.

Paket Kurma Komutu

$ rpm  -i   PaketDosyası.rpm

Paketleri Kullanarak Sistemimizi Güncelleme Komutu

$ rpm  -U   PaketDosyası.rpm

Sistemdeki Paketleri Kaldırma Komutu

$ rpm  -e     PaketAdı

Sistemdeki Var olan Paketleri Listeleme Komutu

$ rpm  -qa

Sistemdeki Paketin içinde Var olan Bir Dosyayı Silme Komutu

$ rpm   -ql    PaketAdı

Henüz Kurulmamış Bir Paketin içindeki Dosyaları Listeleme Komutu

$ rpm    -qpl     PaketDosyası.rpm

Kurulu Paket hakkındaki Bilgileri Gösterme Komutu

$ rpm   -qi     PaketAdı

Henüz Kurulmamış bir Paketin bilgilerini kurulumdan Önce Listeleme Komutu

$ rpm   -qpi     PaketDosyası.rpm

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

yum komutu: Bu komut tıpkı rpm komutu gibi Redhat dağıtımının oluşturduğu paketleri kurmaya, kaldırmaya, güncelleştirmeye,konfigüre etmeye yarayan bir kurulum komutudur. Bu komut Redhat dağıtımındaki paketlere uygun olduğu gibi Fedora linux paketleri içinde aynı işlevleri görür. Yum komutunun açılımı Yellowdog updater modified şeklindedir.

yum komutunun paketler üzerindeki işlevleri aşağıdaki gibidir.

1.Paket Kurulumu için Gereken Komut

$  yum     install   PaketAdı

2.Var olan Paketi Kaldırmak için Gereken Komut

$  yum    remove     PaketAdı

3.Var olan Bir Paketi Güncelleştirmek için Gereken Komut

$  yum    update     PaketAdı

4.Kurmak istediğiniz Paketi Bilmediğiniz Durumda Gereken Komut

$  yum    search     AramaTerimi

Bu komut ile AramaTerimi nde yazdığınız kelime ile özdeşleşen tüm paketler listelenir.

5.Hakkında çok şey Bilmediğiniz Paket için ayrıntılı Bilgi Alma Komutu

$  yum    info   PaketAdı

6. Yum Veritabanında ki TümPaketleri Görmek için gereken Komut

$  yum   list  |  less

7.Sisteminizde Kurulu Olan Tüm yum paketlerini listelemek için Gereken Komut

$  yum    list     installed  |  less

8.Birbiriyle İlişkili Olan yum Paketlerini görmek için gereken Komut

$   yum    grouplist

9.Kurulu yum paketlerinin gittiği Depoları listelemek için Gereken Komut

$   yum   repolist   all

10.Güncelleştirme gerektiren paketleri Listelemek için gereken Komut

$  yum   list   updates

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

urpmi  komutu: Bu komut linux dağıtımlarından Mandriva dağıtımına ait bir paket kurulum,güncelleştirme ve kaldırma komutudur. Bu komutu kullanmanız için sudo komutuyla ROOT kullanıcısı olmanız lazım.

urpmi komutunu kullanarak paketler için yapılan işlemler ve komutları aşağıdaki gibidir.

1.Paket Kurmak için kullanılan komut

$  urpmi   PaketAdı

2.Sistemdeki Bir Paketi Kaldırmak için kullanılan Komut

$  urpme PaketAdı

3.Bir Paketi Güncelleştirmek için Gereken Komut

$    urpmi.update PaketAdı

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

apt-get komutu: Bu komut Linux dağıtımlarından Debian a ait olan Paket yönetim komutudur. Bu komut ayrıca Ubuntu dağıtımında da çokça kullanılan bir komutdur. Bu komutun açılımı Advanced package tool (Gelişmiş paket aracı) şeklindedir.

Bu komutun paketler üzerinde yaptığı işlemler aşağıdaki gibidir.

1.Paket Yüklemek için Gereken Komut

$    apt-get   install   PaketAdı

2.Sistemdeki Bir Paketi Kaldırmak için Gereken Komut

$    apt-get   remove   PaketAdı

3.Sistemdeki Bir Paketi Konfigürasyon Dosyalarıyla beraber Kaldırmak için Gereken Komut

$    apt-get   –purge   remove   PaketAdı

4.Sistemdeki Bir paketin Bir üst Sürüme Yükseltmek için gereken Komut

$    apt-get   upgrade   PaketAdı

5.Sistemdeki Tüm Paketleri Güncelleştirmek için Gereken Komut

$    apt-get   update   sudo      // Bu paket ile Paket indisleri ROOT olarak güncelleştirilir.

$    apt-get  -u    upgrade        // Paketleri analiz edecek ve gerekli güncelleştirmeleri indirip yükleyecektir.

Böylece Bir yazımın daha sonuna gelmiş bulunmaktayım. Bundan sonraki yazılarımda yine Linux çekirdeğinde çokça kullanılan komutları anlatıyor olacağım.Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle Esen Kalın…!!

 

Mehmet Salih Deveci

Bilgisayar Mühendisi

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s